Napisz do nas.

Dział spadku jest czynnością, która pozwala podzielić konkretny majątek spadkowy pomiędzy spadkobierców. W praktyce najczęściej dotyczy sytuacji, w której kilka osób odziedziczyło mieszkanie, dom, działkę albo udział w nieruchomości i chce ustalić, komu przypadnie dany składnik majątku.

Samo poświadczenie dziedziczenia albo sądowe stwierdzenie nabycia spadku nie oznacza jeszcze podziału majątku. Dokument ten potwierdza, kto dziedziczy i w jakich udziałach. Dopiero dział spadku pozwala określić, komu przypadną konkretne składniki spadku.

Aby przygotować umowę o dział spadku u notariusza, konieczne jest zgromadzenie odpowiednich dokumentów. Ich zakres zależy od tego, co wchodzi w skład spadku, ilu jest spadkobierców, czy dział spadku ma być ze spłatami, a także czy w skład majątku wchodzi nieruchomość.

Poniżej przedstawiono najczęściej potrzebne dokumenty do działu spadku u notariusza.

Dlaczego dokumenty są potrzebne do działu spadku?

Dokumenty pozwalają ustalić, kto jest uprawniony do udziału w dziale spadku oraz jakie składniki majątku mają zostać objęte umową.

Przygotowanie dokumentów jest potrzebne między innymi po to, aby ustalić:

– kto jest spadkobiercą,

– jakie udziały przysługują poszczególnym spadkobiercom,

– czy dział spadku obejmuje cały majątek czy tylko jego część,

– czy w skład spadku wchodzi nieruchomość,

– jaki jest aktualny stan prawny nieruchomości,

– czy nieruchomość jest obciążona hipoteką albo innymi prawami,

– czy przewidziane są spłaty lub dopłaty,

– czy potrzebne będą dodatkowe zaświadczenia podatkowe.

Im bardziej złożony majątek spadkowy, tym większe znaczenie ma wcześniejsze zgromadzenie dokumentów.

Podstawowy dokument: poświadczenie dziedziczenia albo postanowienie sądu

Do działu spadku konieczne jest formalne wykazanie, kto nabył spadek i w jakich udziałach.

Najczęściej podstawą będzie:

– akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza,

– prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.

Bez takiego dokumentu nie da się prawidłowo ustalić, kto jest uprawniony do udziału w dziale spadku.

Poświadczenie dziedziczenia odpowiada na pytanie, kto dziedziczy. Dział spadku odpowiada już na pytanie, komu przypadnie konkretny majątek.

Powiązany artykuł:

Poświadczenie dziedziczenia u notariusza – kiedy jest możliwe?

Dokumenty tożsamości spadkobierców

Osoby uczestniczące w dziale spadku powinny posiadać ważne dokumenty tożsamości.

W praktyce potrzebny będzie dowód osobisty, paszport albo inny dokument umożliwiający prawidłowe ustalenie tożsamości.

Jeżeli jedna z osób działa przez pełnomocnika, konieczne będzie również pełnomocnictwo w odpowiedniej formie i o odpowiedniej treści.

W przypadku działu spadku obejmującego nieruchomość pełnomocnictwo powinno odpowiadać wymogom dotyczącym czynności, która ma zostać dokonana.

Dokumenty dotyczące nieruchomości

Jeżeli w skład spadku wchodzi mieszkanie, dom, działka albo udział w nieruchomości, potrzebne będą dokumenty pozwalające ustalić stan prawny tej nieruchomości.

Najczęściej przygotowuje się:

– numer księgi wieczystej,

– dokumenty dotyczące podstawy nabycia nieruchomości przez spadkodawcę,

– dokumenty ze spółdzielni mieszkaniowej, jeżeli chodzi o spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu,

– dokumenty od wspólnoty albo zarządcy, jeżeli są potrzebne w danej sprawie,

– zaświadczenia dotyczące zaległości albo osób zameldowanych, jeżeli są wymagane w konkretnym przypadku,

– dokumenty geodezyjne, jeżeli przedmiotem działu jest działka albo nieruchomość gruntowa.

Zakres dokumentów zależy od rodzaju nieruchomości.

Więcej informacji znajdziesz w tym miejscu.

Numer księgi wieczystej

Numer księgi wieczystej jest jednym z podstawowych elementów przy dziale spadku obejmującym nieruchomość.

Pozwala ustalić aktualny stan prawny nieruchomości, w tym:

– kto jest ujawniony jako właściciel,

– czy nieruchomość jest obciążona hipoteką,

– czy wpisane są służebności,

– czy widnieją wzmianki o złożonych wnioskach,

– jaki jest opis nieruchomości,

– czy istnieją inne prawa lub roszczenia ujawnione w księdze.

W praktyce sama księga wieczysta nie zawsze wystarczy, ale jest punktem wyjścia do dalszej analizy dokumentów.

Dokumenty dotyczące mieszkania stanowiącego odrębną własność

Jeżeli dział spadku obejmuje mieszkanie stanowiące odrębną własność, najczęściej potrzebne będą:

– numer księgi wieczystej lokalu,

– podstawa nabycia lokalu przez spadkodawcę,

– dokument potwierdzający nabycie spadku,

– dokumenty dotyczące ewentualnych obciążeń,

– zaświadczenie z urządu skarbowego potwierdzające uregulowanie kwestii podatkowych związanych z nabyciem spadku.

W wielu sprawach mieszkanie jest najważniejszym składnikiem spadku, dlatego dokumenty dotyczące lokalu powinny być sprawdzone szczególnie dokładnie.

Dokumenty dotyczące spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu

Jeżeli przedmiotem działu spadku jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, mogą być potrzebne dokumenty ze spółdzielni.

W praktyce spółdzielnia wydaje zaświadczenie potwierdzające przysługujące prawo do lokalu, w którym znajdują się także:

– informacja, czy dla prawa prowadzona jest księga wieczysta,

– informacja o powierzchni lokalu,

– zaświadczenie o braku zaległości w opłatach,

– informacje dotyczące wkładu albo innych danych wymaganych przez spółdzielnię.

Zakres wymaganych dokumentów zależy od konkretnej spółdzielni oraz stanu prawnego lokalu.

Dokumenty dotyczące domu albo działki

Jeżeli dział spadku obejmuje dom albo działkę, dokumentów może być więcej niż przy typowym lokalu mieszkalnym.

W zależności od sprawy mogą być potrzebne:

– numer księgi wieczystej,

– wypis z rejestru gruntów,

– wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo zaświadczenie o jego braku,

– dokumenty dotyczące dostępu do drogi publicznej,

– dokumenty dotyczące zabudowy,

– dokumenty dotyczące podziału geodezyjnego, jeżeli został dokonany podział działki.

Nie w każdej sprawie potrzebne będą wszystkie te dokumenty.

Przy nieruchomościach gruntowych zakres dokumentów trzeba ustalić indywidualnie.

Dokumenty dotyczące spłat i dopłat

Dział spadku bardzo często wiąże się ze spłatami.

Przykładowo jedno dziecko przejmuje mieszkanie po rodzicach, a pozostałych spadkobierców spłaca.

W takiej sytuacji trzeba ustalić:

– kto będzie zobowiązany do spłaty,

– kto otrzyma spłatę,

– jaka jest wysokość spłaty,

– kiedy spłata zostanie dokonana,

– czy spłata nastąpi przed aktem, w dniu aktu czy po akcie,

– na jaki rachunek bankowy ma zostać zapłacona,

– czy płatność ma być zabezpieczona.

Do aktu potrzebne będą więc dane dotyczące rachunków bankowych oraz ustalenia stron dotyczące terminów i sposobu zapłaty.

Czy potrzebne są dokumenty podatkowe?

W wielu sprawach działu spadku istotne znaczenie mają dokumenty dotyczące podatku od spadków i darowizn.

Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy przedmiotem dalszej czynności jest nieruchomość.

.

W praktyce może być potrzebne zaświadczenie z urzędu skarbowego potwierdzające, że nabycie spadku zostało zgłoszone, podatek został zapłacony albo obowiązek podatkowy nie wystąpił.

Zakres wymaganych dokumentów podatkowych zależy min. ód stopnia pokrewieństwa, wcześniejszych zgłoszeń i konkretnej czynności.

Ten element zawsze warto ustalić przed wyznaczeniem terminu aktu.

Czy do działu spadku potrzebna jest wycena nieruchomości?

Nie zawsze.

Wycena może być przydatna, jeżeli spadkobiercy ustalają wysokość spłat albo chcą równo podzielić majątek.

Nie zawsze jednak potrzebny jest formalny operat szacunkowy.

W praktyce strony często same uzgadniają wartość nieruchomości na potrzeby działu spadku.

Jeżeli jednak istnieje spór co do wartości, notarialny dział spadku może być utrudniony, ponieważ wymaga zgodnego stanowiska spadkobierców.

Czy potrzebne są dokumenty dotyczące wcześniejszych darowizn?

Czasami tak.

Jeżeli spadkobiercy chcą uwzględnić wcześniejsze rozliczenia rodzinne, darowizny albo nakłady, może być potrzebne przedstawienie odpowiednich dokumentów.

Może to dotyczyć na przykład:

– wcześniejszych umów darowizny,

– dokumentów potwierdzających nakłady na nieruchomość,

– dokumentów dotyczących wcześniejszych rozliczeń z rodzicami albo rodzeństwem.

W notarialnym dziale spadku najważniejsze jest jednak to, aby wszystkie osoby były zgodne co do sposobu rozliczenia.

Czy potrzebne są dokumenty dotyczące długów spadkowych?

Dział spadku dotyczy przede wszystkim podziału aktywów majątku spadkowego, ale w praktyce strony mogą chcieć uwzględnić również określone zobowiązania.

Jeżeli majątek spadkowy jest obciążony kredytem, hipoteką albo innymi zobowiązaniami, dokumenty dotyczące tych obciążeń mogą być potrzebne do prawidłowego przygotowania aktu.

W przypadku nieruchomości obciążonej hipoteką istotne będą w szczególności dokumenty bankowe i treść księgi wieczystej.

Czy dokumenty trzeba dostarczyć wcześniej?

Tak, w praktyce wcześniejsze przekazanie dokumentów bardzo ułatwia przygotowanie aktu.

Pozwala to:

– sprawdzić stan prawny nieruchomości,

– ustalić, czy dział spadku może zostać dokonany u notariusza,

– określić, czy potrzebne są dodatkowe zaświadczenia,

– przygotować projekt aktu,

– ustalić skutki podatkowe,

– uniknąć przesuwania terminu czynności.

Dział spadku, zwłaszcza obejmujący nieruchomość, jest czynnością wymagającą dokładnego przygotowania.

Czy lista dokumentów zawsze jest taka sama?

Nie.

Lista dokumentów zależy od konkretnej sprawy.

Inne dokumenty będą potrzebne przy dziale spadku obejmującym mieszkanie, inne przy domu z działką, a jeszcze inne przy majątku obejmującym kilka nieruchomości, spółdzielcze prawo do lokalu, przedsiębiorstwo albo majątek wspólny małżonków.

Znaczenie mają także:

– liczba spadkobierców,

– sposób nabycia spadku,

– istnienie testamentu,

– wcześniejsze działy lub częściowe rozliczenia,

– spłaty i dopłaty,

– stan księgi wieczystej,

– obciążenia nieruchomości,

– dokumenty podatkowe.

Dlatego lista dokumentów powinna być każdorazowo ustalana indywidualnie.

Dział spadku w praktyce warszawskiej

W Warszawie, w tym na Białołęce i Tarchominie, dział spadku bardzo często dotyczy mieszkań po rodzicach albo udziałów w nieruchomościach rodzinnych.

Częsty scenariusz wygląda tak, że kilkoro dzieci dziedziczy mieszkanie, ale tylko jedno z nich chce je zatrzymać. Wtedy dział spadku może polegać na przyznaniu lokalu jednej osobie z obowiązkiem spłaty pozostałych.

W takich sprawach kluczowe znaczenie mają dokumenty potwierdzające nabycie spadku, dokumenty dotyczące mieszkania oraz jasne ustalenia stron co do wartości lokalu i spłat.

Podsumowanie

Do działu spadku u notariusza potrzebne są przede wszystkim dokumenty potwierdzające nabycie spadku, dokumenty tożsamości spadkobierców oraz dokumenty dotyczące składników majątku objętych działem.

Jeżeli w skład spadku wchodzi nieruchomość, konieczne jest przygotowanie dokumentów dotyczących jej stanu prawnego.

W wielu sprawach potrzebne mogą być również dokumenty podatkowe, dokumenty ze spółdzielni, dokumenty geodezyjne oraz ustalenia dotyczące spłat i dopłat.

Dokładna lista dokumentów zależy od konkretnej sytuacji i powinna być ustalana przed przygotowaniem aktu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy do działu spadku potrzebne jest poświadczenie dziedziczenia?

Tak. Trzeba wykazać, kto nabył spadek i w jakich udziałach.

Czy przy dziale spadku mieszkania potrzebny jest numer księgi wieczystej?

Tak, jest to jeden z podstawowych elementów potrzebnych do ustalenia stanu prawnego nieruchomości.

Czy potrzebne jest zaświadczenie z urzędu skarbowego?

W wielu sprawach może być potrzebne. Zależy to od konkretnej czynności - czasem wystarczające będzie samo potwierdzenie złożenia właściwej deklaracji w urzędzie skarbowym.

Czy do działu spadku trzeba mieć wycenę nieruchomości?

Nie zawsze. Wycena może być przydatna przy ustalaniu spłat, ale formalny operat nie zawsze jest konieczny.

Czy dokumenty można przesłać wcześniej?

Tak. Wcześniejsze przekazanie dokumentów bardzo ułatwia przygotowanie aktu.

Czy lista dokumentów jest taka sama w każdej sprawie?

Nie. Zakres dokumentów zależy od składu spadku, rodzaju nieruchomości i ustaleń spadkobierców.

Powiązane artykuły

– Dział spadku u notariusza – kiedy jest możliwy?

– Poświadczenie dziedziczenia u notariusza – kiedy jest możliwe?

– Jakie dokumenty są potrzebne do aktu poświadczenia dziedziczenia?

– Czy wszyscy spadkobiercy muszą być obecni u notariusza?

– Podział majątku wspólnego u notariusza – kiedy jest możliwy?

Informacja

Powyższy artykuł ma charakter ogólnych informacji dotyczących dokumentów potrzebnych do umownego działu spadku u notariusza. Zakres wymaganych dokumentów zależy od składu spadku, rodzaju nieruchomości, dokumentów podatkowych oraz indywidualnych ustaleń spadkobierców.

Dane płatnicze

Zadzwoń lub napisz

Godziny otwarcia

Kancelaria Notarialna
Paweł Szofiński Notariusz

Niniejsza strona nie stanowi ani reklamy, w szczególności reklamy osobistej, ani oferty w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Strona ta nie jest także wyjaśnieniem dotyczącym dokonywanych czynności notarialnych w rozumieniu art. 80 §3 ustawy Prawo o notariacie.

rachunek depozytowy PLN

72 1140 2004 0000 3802 8195 8663

rachunek bankowy

76  1140 2004 0000 3202 7925 9278

pon - pt, godz. 9:00 - 17:00

inne terminy na życzenie (17-20)

ul. Kościeszów 6 lok. UA4

03-188 Warszawa

NIP: 524 274 01 28

REGON: 384507299