Napisz do nas.

Po śmierci bliskiej osoby często konieczne jest formalne wykazanie, kto nabył spadek i w jakich udziałach. Jest to potrzebne między innymi wtedy, gdy w skład spadku wchodzi mieszkanie, dom, działka, rachunek bankowy, samochód albo inne składniki majątku wymagające dalszych czynności.

Jednym ze sposobów potwierdzenia praw do spadku jest akt poświadczenia dziedziczenia sporządzany przez notariusza.

W praktyce poświadczenie dziedziczenia u notariusza może być szybszą i bardziej organizacyjnie prostą alternatywą dla sądowego stwierdzenia nabycia spadku, ale nie w każdej sprawie jest możliwe.

Poniżej przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące aktu poświadczenia dziedziczenia, jego skutków, wymaganych dokumentów oraz sytuacji, w których konieczne może być skierowanie sprawy do sądu.

Czym jest akt poświadczenia dziedziczenia?

Akt poświadczenia dziedziczenia jest dokumentem sporządzanym przez notariusza, który potwierdza, kto nabył spadek po zmarłej osobie i w jakich udziałach.

Może dotyczyć dziedziczenia ustawowego albo testamentowego.

Dziedziczenie ustawowe ma miejsce wtedy, gdy spadkodawca nie pozostawił testamentu albo testament nie obejmuje skutecznie całego spadku.

Dziedziczenie testamentowe występuje wtedy, gdy spadkodawca pozostawił ważny testament, na podstawie którego określone osoby są powołane do spadku.

Akt poświadczenia dziedziczenia nie jest działem spadku. Nie rozstrzyga jeszcze, komu przypadnie konkretna nieruchomość, rachunek bankowy albo inny składnik majątku. Potwierdza natomiast, kto jest spadkobiercą i jaki ma udział w spadku.

Po co sporządza się poświadczenie dziedziczenia?

Poświadczenie dziedziczenia jest potrzebne do wykazania praw spadkobierców wobec innych osób, urzędów, banków, sądów wieczystoksięgowych albo kontrahentów.

W praktyce może być potrzebne między innymi do:

– wpisania spadkobierców do księgi wieczystej,

– sprzedaży mieszkania nabytego w spadku,

– dokonania działu spadku,

– załatwienia spraw w banku,

– przerejestrowania pojazdu,

– uregulowania spraw podatkowych,

– wykazania praw do udziałów, akcji lub innych składników majątku.

Jeżeli w skład spadku wchodzi nieruchomość, akt poświadczenia dziedziczenia jest często pierwszym krokiem do dalszego uporządkowania stanu prawnego.

Czy poświadczenie dziedziczenia zawsze można zrobić u notariusza?

Nie.

Poświadczenie dziedziczenia u notariusza jest możliwe tylko wtedy, gdy spełnione są określone warunki.

W szczególności sprawa powinna być niesporna. Notariusz nie rozstrzyga sporów między spadkobiercami. Jeżeli istnieje spór co do tego, kto dziedziczy, czy testament jest ważny albo jakie są udziały w spadku, konieczne może być postępowanie sądowe.

Notariusz musi mieć możliwość jednoznacznego ustalenia kręgu spadkobierców i wysokości ich udziałów.

Jeżeli pojawiają się wątpliwości, których nie da się usunąć w postępowaniu notarialnym, akt poświadczenia dziedziczenia nie powinien zostać sporządzony.

Kiedy poświadczenie dziedziczenia jest możliwe?

Poświadczenie dziedziczenia u notariusza jest możliwe przede wszystkim wtedy, gdy osoby zainteresowane są zgodne co do podstawowych okoliczności sprawy.

W praktyce oznacza to, że powinno być jasne:

– kto zmarł,

– kiedy i gdzie nastąpiła śmierć,

– czy spadkodawca pozostawił testament,

– kto należy do kręgu spadkobierców ustawowych,

– kto jest powołany do spadku z testamentu, jeżeli testament istnieje,

– czy ktoś odrzucił spadek,

– czy wcześniej nie zostało już przeprowadzone postępowanie spadkowe,

– czy nie istnieje spór pomiędzy osobami zainteresowanymi.

Jeżeli te okoliczności można potwierdzić dokumentami i zgodnymi oświadczeniami osób zainteresowanych, sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia jest co do zasady możliwe.

Czy wszyscy spadkobiercy muszą być zgodni?

Tak, zgodność osób zainteresowanych ma bardzo duże znaczenie.

Poświadczenie dziedziczenia u notariusza nie służy rozstrzyganiu konfliktów rodzinnych ani sporów o ważność testamentu.

Jeżeli jedna z osób kwestionuje dziedziczenie, podważa testament, wskazuje na istnienie innego testamentu albo nie zgadza się z ustaleniem udziałów, sprawa może wymagać rozpoznania przez sąd.

W praktyce notarialne poświadczenie dziedziczenia najlepiej sprawdza się w sprawach, w których spadkobiercy są znani, dokumenty są kompletne, a osoby zainteresowane nie pozostają w sporze co do dziedziczenia.

Czy poświadczenie dziedziczenia można zrobić przy testamencie?

Tak, ale nie zawsze.

Notariusz może sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia również przy dziedziczeniu testamentowym, jeżeli testament pozwala ustalić spadkobierców i nie występują przeszkody do sporządzenia aktu.

W praktyce konieczne jest przedstawienie testamentu i dokonanie czynności związanych z jego otwarciem i ogłoszeniem, jeżeli nie zostało to wcześniej dokonane.

Nie każda sprawa testamentowa nadaje się jednak do poświadczenia dziedziczenia u notariusza. Jeżeli istnieje spór o ważność testamentu, zarzuty dotyczące jego sporządzenia albo wątpliwości co do treści rozrządzeń, konieczne może być postępowanie sądowe.

Kiedy notariusz nie sporządzi aktu poświadczenia dziedziczenia?

Notariusz nie powinien sporządzić aktu poświadczenia dziedziczenia m.in., jeżeli nie ma podstaw do jednoznacznego ustalenia osób dziedziczących i wysokości udziałów.

W praktyce przeszkodą mogą być między innymi:

– spór pomiędzy spadkobiercami,

– brak wymaganych dokumentów,

– wątpliwości co do kręgu spadkobierców,

– wątpliwości co do ważności testamentu,

– istnienie testamentu szczególnego,

– wcześniejsze stwierdzenie nabycia spadku przez sąd,

– wcześniejsze sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia,

– brak możliwości uzyskania zgodnych oświadczeń osób zainteresowanych.

W takich przypadkach właściwą drogą może być sądowe stwierdzenie nabycia spadku.

Jakie dokumenty są potrzebne do poświadczenia dziedziczenia?

Zakres dokumentów zależy od konkretnej sprawy, ale najczęściej potrzebne są:

– odpis aktu zgonu spadkodawcy,

– odpisy aktów stanu cywilnego spadkobierców,

– testament, jeżeli został sporządzony,

– dokumenty potwierdzające zmianę nazwiska, jeżeli taka zmiana nastąpiła,

– numery PESEL osób uczestniczących w czynności,

– dokumenty tożsamości osób stawających do aktu,

– informacje o wcześniejszych oświadczeniach o przyjęciu albo odrzuceniu spadku,

– inne dokumenty mogące mieć wpływ na ustalenie praw do spadku.

Dokładna lista dokumentów powinna być zawsze ustalana indywidualnie.

Powiązany artykuł:

Jakie dokumenty są potrzebne do aktu poświadczenia dziedziczenia?

Czy poświadczenie dziedziczenia dzieli majątek spadkowy?

Nie.

To bardzo ważna różnica.

Akt poświadczenia dziedziczenia potwierdza, kto nabył spadek i w jakich udziałach, ale nie dokonuje podziału konkretnych składników majątku między spadkobierców.

Jeżeli spadek przypada kilku osobom, po poświadczeniu dziedziczenia mogą one pozostawać współuprawnione do całego majątku spadkowego.

Dopiero dział spadku pozwala ustalić, komu przypadną konkretne składniki majątku, na przykład mieszkanie, działka albo środki pieniężne.

Powiązany artykuł:

Dział spadku u notariusza – kiedy jest możliwy?

Poświadczenie dziedziczenia a sprzedaż mieszkania ze spadku

Jeżeli w skład spadku wchodzi mieszkanie, akt poświadczenia dziedziczenia może być potrzebny przed jego sprzedażą.

Pozwala ustalić, kto jest spadkobiercą i kto może występować jako strona przy dalszych czynnościach dotyczących nieruchomości.

Sama sprzedaż mieszkania nabytego w spadku może wymagać również dodatkowych dokumentów, w tym dokumentów podatkowych, dokumentów z księgi wieczystej albo dokumentów ze wspólnoty lub spółdzielni.

Powiązany artykuł:

Jakie dokumenty są potrzebne do sprzedaży mieszkania u notariusza?

Poświadczenie dziedziczenia u notariusza czy sprawa spadkowa w sądzie?

Obie drogi prowadzą do formalnego potwierdzenia praw do spadku.

Różnica polega przede wszystkim na trybie.

Notarialne poświadczenie dziedziczenia jest możliwe, gdy sprawa jest niesporna i możliwe jest ustalenie spadkobierców na podstawie dokumentów oraz zgodnych oświadczeń.

Postępowanie sądowe może być konieczne wtedy, gdy istnieje spór, wątpliwości albo przeszkody do sporządzenia aktu u notariusza.

W praktyce wybór ścieżki zależy od stanu sprawy, dokumentów i stanowiska osób zainteresowanych.

Czy poświadczenie dziedziczenia można zrobić u dowolnego notariusza?

Co do zasady notarialne poświadczenie dziedziczenia nie jest związane z położeniem nieruchomości.

Jeżeli więc spadkodawca miał mieszkanie w jednej miejscowości, a spadkobiercy chcą przeprowadzić czynność w innej, nie stanowi to przeszkody.

W praktyce znaczenie ma przede wszystkim kompletność dokumentów i możliwość ustalenia kręgu spadkobierców.

W sprawach dotyczących mieszkań w Warszawie, w tym na Białołęce i Tarchominie, poświadczenie dziedziczenia często poprzedza późniejszy dział spadku albo sprzedaż nieruchomości.

Czy poświadczenie dziedziczenia kończy wszystkie sprawy spadkowe?

Nie zawsze.

Akt poświadczenia dziedziczenia potwierdza nabycie spadku, ale po jego sporządzeniu mogą być jeszcze potrzebne dalsze czynności.

W praktyce mogą to być między innymi:

– wpisy w księgach wieczystych,

– dział spadku,

– zgłoszenia lub rozliczenia podatkowe,

– sprzedaż nieruchomości,

– załatwienie spraw w bankach,

– uporządkowanie dokumentów dotyczących poszczególnych składników majątku.

Dlatego poświadczenie dziedziczenia często jest pierwszym etapem, a nie końcem całego procesu.

Podsumowanie

Poświadczenie dziedziczenia u notariusza pozwala formalnie potwierdzić, kto nabył spadek i w jakich udziałach.

Jest możliwe przede wszystkim wtedy, gdy sprawa jest niesporna, dokumenty są kompletne, a krąg spadkobierców można jednoznacznie ustalić.

Akt poświadczenia dziedziczenia nie dzieli majątku spadkowego. Jeżeli spadkobierców jest kilku i chcą podzielić między siebie konkretne składniki majątku, potrzebny może być dział spadku.

W wielu sprawach spadkowych poświadczenie dziedziczenia jest jednak podstawowym pierwszym krokiem do dalszego uporządkowania majątku po zmarłej osobie.

Najczęściej zadawane pytania

Czy poświadczenie dziedziczenia można zrobić u notariusza?

Tak, jeżeli sprawa spełnia wymagania przewidziane dla notarialnego poświadczenia dziedziczenia.

Czy wszyscy spadkobiercy muszą być zgodni?

Tak. Sprawa nie może być sporna, ponieważ notariusz nie rozstrzyga konfliktów między spadkobiercami.

Czy poświadczenie dziedziczenia dzieli majątek?

Nie. Potwierdza tylko, kto nabył spadek i w jakich udziałach.

Czy przy testamencie można zrobić poświadczenie dziedziczenia?

Tak, ale nie w każdej sytuacji. Jeżeli istnieje spór albo wątpliwości dotyczące testamentu, konieczne może być postępowanie sądowe.

Czy akt poświadczenia dziedziczenia wystarczy do sprzedaży mieszkania?

Często jest jednym z podstawowych dokumentów, ale sprzedaż mieszkania nabytego w spadku może wymagać również innych dokumentów.

Czy sprawę spadkową można przeprowadzić u dowolnego notariusza?

Co do zasady poświadczenie dziedziczenia nie jest uzależnione od położenia nieruchomości.

Powiązane artykuły

– Darowizna czy testament – czym się różnią?

– Jakie dokumenty są potrzebne do aktu poświadczenia dziedziczenia?

– Czy wszyscy spadkobiercy muszą być obecni u notariusza?

– Dział spadku u notariusza – kiedy jest możliwy?

– Jakie dokumenty są potrzebne do sprzedaży domu u notariusza?

Informacja

Powyższy artykuł ma charakter ogólnych informacji dotyczących aktu poświadczenia dziedziczenia. Możliwość sporządzenia aktu przez notariusza zależy od dokumentów, zgodności osób zainteresowanych oraz indywidualnych okoliczności konkretnej sprawy.

Dane płatnicze

Zadzwoń lub napisz

Godziny otwarcia

Kancelaria Notarialna
Paweł Szofiński Notariusz

Niniejsza strona nie stanowi ani reklamy, w szczególności reklamy osobistej, ani oferty w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Strona ta nie jest także wyjaśnieniem dotyczącym dokonywanych czynności notarialnych w rozumieniu art. 80 §3 ustawy Prawo o notariacie.

rachunek depozytowy PLN

72 1140 2004 0000 3802 8195 8663

rachunek bankowy

76  1140 2004 0000 3202 7925 9278

pon - pt, godz. 9:00 - 17:00

inne terminy na życzenie (17-20)

ul. Kościeszów 6 lok. UA4

03-188 Warszawa

NIP: 524 274 01 28

REGON: 384507299