Napisz do nas.

Podział majątku wspólnego jest czynnością, która najczęściej pojawia się po rozwodzie, po ustanowieniu rozdzielności majątkowej albo po śmierci jednego z małżonków. W praktyce bardzo często dotyczy mieszkania, domu, działki, kredytu hipotecznego, środków pieniężnych albo innych składników majątku zgromadzonych w czasie trwania małżeństwa.

Jeżeli małżonkowie albo byli małżonkowie są zgodni co do sposobu podziału majątku, w wielu przypadkach mogą dokonać podziału u notariusza.

Jeżeli jednak między stronami istnieje spór, na przykład co do wartości mieszkania, wysokości spłat, nakładów albo tego, komu ma przypaść nieruchomość, konieczne może być postępowanie sądowe.

Poniżej przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące podziału majątku wspólnego u notariusza.

Czym jest majątek wspólny małżonków?

Majątek wspólny powstaje co do zasady w czasie trwania ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej.

Obejmuje on składniki majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków albo przez jednego z nich, jeżeli zgodnie z przepisami wchodzą one do majątku wspólnego.

W praktyce do majątku wspólnego mogą należeć między innymi:

– mieszkanie kupione w czasie małżeństwa,

– dom wybudowany w czasie małżeństwa,

– działka kupiona w czasie trwania wspólności,

– środki pieniężne zgromadzone w czasie małżeństwa, bez względu na to na czyim są koncie

– samochód,

– wyposażenie mieszkania,

– prawa majątkowe,

– udziały lub akcje.

Nie każdy składnik majątku posiadany przez małżonka musi jednak należeć do majątku wspólnego. Istnieje również majątek osobisty każdego z małżonków.

Kiedy można podzielić majątek wspólny?

Podział majątku wspólnego jest możliwy po ustaniu wspólności majątkowej.

Najczęściej dzieje się to po:

– rozwodzie,

– ustanowieniu rozdzielności majątkowej,

– orzeczeniu separacji,

– śmierci jednego z małżonków.

W czasie trwania wspólności ustawowej małżonkowie co do zasady nie dzielą majątku wspólnego w taki sposób, jak po ustaniu wspólności.

Najpierw musi więc powstać stan, w którym wspólność majątkowa ustała albo została zniesiona.

Czy podział majątku można zrobić u notariusza?

Tak.

Podział majątku wspólnego może zostać dokonany w drodze umowy, jeżeli strony są zgodne co do sposobu podziału.

Jeżeli w skład majątku wspólnego wchodzi nieruchomość, na przykład mieszkanie, dom albo działka, umowa o podział majątku wspólnego wymaga formy aktu notarialnego.

W praktyce oznacza to, że notarialny podział majątku jest możliwy przede wszystkim wtedy, gdy strony uzgodniły:

– co wchodzi w skład majątku,

– komu przypadną konkretne składniki,

– czy będą spłaty albo dopłaty,

– jaka będzie wysokość spłat,

– w jakim terminie spłaty mają zostać dokonane,

– czy podział obejmuje cały majątek czy tylko wybrane składniki.

Notariusz sporządza akt na podstawie zgodnych ustaleń stron i przedstawionych dokumentów.

Kiedy notariusz nie rozwiąże sprawy?

Notariusz nie rozstrzyga sporów między stronami.

Jeżeli małżonkowie albo byli małżonkowie nie są zgodni co do podziału, konieczne może być skierowanie sprawy do sądu.

Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy istnieje spór o:

– to, czy dany składnik należy do majątku wspólnego,

– wartość mieszkania albo domu,

– wysokość spłat,

– nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny,

– nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty,

– sposób rozliczenia kredytu,

– to, kto ma przejąć nieruchomość,

– nierówne udziały w majątku wspólnym.

W takich sprawach sąd może przeprowadzić postępowanie dowodowe i rozstrzygnąć spór. Notariusz może natomiast sporządzić akt, gdy strony porozumiały się co do treści czynności.

Podział majątku z nieruchomością

Najczęstszy przypadek notarialnego podziału majątku wspólnego dotyczy mieszkania, domu albo działki.

Możliwe są różne rozwiązania.

Strony mogą ustalić, że:

– nieruchomość przypadnie jednemu z małżonków bez spłat,

– nieruchomość przypadnie jednemu z małżonków z obowiązkiem spłaty drugiego,

– nieruchomość pozostanie we współwłasności w określonych udziałach,

– jedna nieruchomość przypadnie jednej osobie, a inna drugiej,

– podział obejmie tylko część majątku, na przykład samo mieszkanie.

Jeżeli nieruchomość jest najważniejszym składnikiem majątku, szczególne znaczenie ma dokładne ustalenie jej wartości, sposobu rozliczenia i ewentualnych spłat.

Podział majątku ze spłatą

Podział majątku bardzo często wiąże się ze spłatą.

Przykład:

Po rozwodzie byli małżonkowie ustalają, że mieszkanie przypadnie jednemu z nich, a drugi otrzyma określoną kwotę tytułem spłaty.

W takiej sytuacji w akcie notarialnym trzeba określić między innymi:

– kto przejmuje nieruchomość,

– komu należy się spłata,

– jaka jest wysokość spłaty,

– kiedy spłata ma nastąpić,

– czy spłata została już dokonana,

– na jaki rachunek ma zostać zapłacona,

– czy spłata ma być zabezpieczona.

Im dokładniej określone są zasady zapłaty, tym mniejsze ryzyko późniejszych nieporozumień.

Podział majątku bez spłat

Podział majątku może zostać dokonany również bez spłat i dopłat.

Może to wynikać z różnych przyczyn.

Strony mogą uznać, że wcześniejsze rozliczenia między nimi zostały już dokonane, że każdy otrzymuje składniki o zbliżonej wartości albo że z innych powodów nie chcą dokonywać spłat.

Ważne jest jednak, aby takie ustalenia jasno wynikały z treści aktu.

Jeżeli strony zgodnie oświadczają, że dokonują podziału bez spłat i dopłat, powinno to zostać odpowiednio opisane.

Czy podział majątku może być częściowy?

Tak.

Podział majątku wspólnego może obejmować cały majątek albo tylko jego część.

Częściowy podział majątku jest przydatny na przykład wtedy, gdy strony chcą szybko uregulować sytuację mieszkania, ale nie chcą jeszcze rozliczać wszystkich pozostałych składników majątku.

W praktyce częściowy podział może obejmować:

– samo mieszkanie,

– samą działkę,

– jeden lokal,

– jeden samochód,

– określone środki pieniężne,

– wybrane składniki majątku.

W takim przypadku pozostałe składniki majątku wspólnego pozostają jeszcze niepodzielone.

Podział majątku a kredyt hipoteczny

Jeżeli nieruchomość jest obciążona kredytem hipotecznym, podział majątku wymaga szczególnej ostrożności.

Przyznanie nieruchomości jednemu z małżonków nie oznacza automatyczne zwolnienie drugiego z odpowiedzialności wobec banku.

Bank nie jest związany wyłącznie ustaleniami małżonków, jeżeli chodzi o umowę kredytową.

W praktyce może być konieczne:

– uzyskanie informacji z banku,

– zawarcie aneksu do umowy kredytu,

– zgoda banku na przejęcie długu,

– ustalenie sposobu dalszej spłaty kredytu,

– uwzględnienie kredytu przy ustalaniu spłat między stronami.

To jeden z najważniejszych praktycznych problemów przy podziale majątku obejmującym mieszkanie kupione na kredyt.

Podział majątku po rozwodzie

Podział majątku bardzo często następuje po rozwodzie.

Rozwód kończy małżeństwo, ale nie rozwiązuje wszystkich spraw majątkowych między byłymi małżonkami.

Jeżeli majątek wspólny nie został podzielony przy okazji wyroku rozwodowego, strony mogą dokonać podziału później.

Jeżeli są zgodne, mogą zawrzeć umowę u notariusza.

Jeżeli nie są zgodne, konieczne może być postępowanie sądowe.

Powiązany artykuł:

Podział majątku po rozwodzie – czy zawsze potrzebny jest sąd?

Podział majątku po ustanowieniu rozdzielności majątkowej

Podział majątku może nastąpić również bez rozwodu, jeżeli wcześniej ustała wspólność majątkowa.

Przykładowo małżonkowie mogą zawrzeć umowę majątkową małżeńską ustanawiającą rozdzielność majątkową.

Po ustanowieniu rozdzielności mogą podzielić majątek, który był wcześniej objęty wspólnością.

W praktyce może to dotyczyć małżonków, którzy pozostają w związku małżeńskim, ale chcą uporządkować majątek i ustalić, do kogo będą należeć poszczególne składniki.

Podział majątku po śmierci małżonka

Podział majątku wspólnego może pojawić się również po śmierci jednego z małżonków.

W takiej sytuacji często trzeba połączyć kilka zagadnień:

– ustalenie udziału małżonka w majątku wspólnym,

– poświadczenie dziedziczenia po zmarłym,

– dział spadku,

– podział majątku wspólnego,

– ewentualne dalsze rozporządzenie nieruchomością.

To może być bardziej złożona czynność niż typowy podział majątku po rozwodzie.

Powiązany artykuł:

Dział spadku u notariusza – kiedy jest możliwy?

Jakie dokumenty są potrzebne do podziału majątku?

Zakres dokumentów zależy od składników majątku.

Najczęściej mogą być potrzebne:

– dokumenty tożsamości stron,

– dokument potwierdzający ustanie wspólności majątkowej,

– wyrok rozwodowy, jeżeli podział następuje po rozwodzie,

– umowa majątkowa małżeńska, jeżeli ustanowiono rozdzielność,

– numer księgi wieczystej nieruchomości,

– dokumenty dotyczące nabycia nieruchomości,

– dokumenty bankowe dotyczące kredytu,

– informacje dotyczące spłat,

– numery rachunków bankowych,

– dokumenty dotyczące innych składników majątku.

Dokładna lista dokumentów powinna być każdorazowo ustalana indywidualnie.

Powiązany artykuł:

Jakie dokumenty są potrzebne do podziału majątku wspólnego?

Podział majątku w praktyce lokalnego rynku nieruchomości

W Warszawie, w tym na Białołęce i Tarchominie, podział majątku wspólnego bardzo często dotyczy mieszkań kupionych w czasie małżeństwa.

Częsty scenariusz wygląda tak, że byli małżonkowie uzgadniają, iż mieszkanie przypadnie jednej osobie, a druga otrzyma spłatę.

W takich sprawach szczególnie ważne jest ustalenie:

– aktualnego stanu księgi wieczystej,

– sposobu nabycia mieszkania,

– istnienia kredytu hipotecznego,

– wysokości spłaty,

– terminu zapłaty,

– tego, czy bank musi uczestniczyć w dalszych ustaleniach.

Dobre przygotowanie dokumentów pozwala uniknąć niepotrzebnych opóźnień.

Podsumowanie

Podział majątku wspólnego u notariusza jest możliwy przede wszystkim wtedy, gdy strony są zgodne co do sposobu podziału.

Jeżeli w skład majątku wchodzi nieruchomość, umowa powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego.

Notariusz nie rozstrzyga sporów między małżonkami albo byłymi małżonkami. Jeżeli strony nie są zgodne co do wartości majątku, spłat, nakładów albo sposobu podziału, konieczna może być droga sądowa.

W praktyce największe znaczenie ma wcześniejsze ustalenie składu majątku, dokumentów dotyczących nieruchomości oraz dokładnych zasad rozliczenia.

Najczęściej zadawane pytania

Czy podział majątku można zrobić u notariusza?

Tak, jeżeli strony są zgodne co do sposobu podziału.

Czy podział majątku z mieszkaniem wymaga aktu notarialnego?

Tak. Jeżeli w skład majątku wchodzi nieruchomość, potrzebny jest akt notarialny.

Czy podział majątku można zrobić bez rozwodu?

Tak, jeżeli wcześniej ustała wspólność majątkowa, na przykład przez ustanowienie rozdzielności majątkowej.

Czy notariusz rozstrzygnie spór o wartość mieszkania?

Nie. W razie sporu konieczne może być postępowanie sądowe.

Czy podział majątku może być bez spłat?

Tak, jeżeli strony tak uzgodnią.

Czy przejęcie mieszkania oznacza automatyczne przejęcie kredytu?

Nie. Umowa z bankiem wymaga osobnego uwzględnienia i może być konieczna zgoda banku.

Powiązane artykuły

– Podział majątku po rozwodzie – czy zawsze potrzebny jest sąd?

– Jakie dokumenty są potrzebne do podziału majątku wspólnego?

– Dział spadku u notariusza – kiedy jest możliwy?

– Jak wygląda sprzedaż mieszkania u notariusza – krok po kroku?

– Czy można sprzedać mieszkanie z hipoteką?

Informacja

Powyższy artykuł ma charakter ogólnych informacji dotyczących umownego podziału majątku wspólnego u notariusza. Możliwość zawarcia umowy zależy od zgodnego stanowiska stron, składu majątku oraz dokumentów dotyczących konkretnej sprawy.

Dane płatnicze

Zadzwoń lub napisz

Godziny otwarcia

Kancelaria Notarialna
Paweł Szofiński Notariusz

Niniejsza strona nie stanowi ani reklamy, w szczególności reklamy osobistej, ani oferty w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Strona ta nie jest także wyjaśnieniem dotyczącym dokonywanych czynności notarialnych w rozumieniu art. 80 §3 ustawy Prawo o notariacie.

rachunek depozytowy PLN

72 1140 2004 0000 3802 8195 8663

rachunek bankowy

76  1140 2004 0000 3202 7925 9278

pon - pt, godz. 9:00 - 17:00

inne terminy na życzenie (17-20)

ul. Kościeszów 6 lok. UA4

03-188 Warszawa

NIP: 524 274 01 28

REGON: 384507299