Napisz do nas.

Podział majątku wspólnego u notariusza jest możliwy wtedy, gdy strony są zgodne co do sposobu podziału i chcą uregulować swoje sprawy majątkowe w drodze umowy. Najczęściej dotyczy to byłych małżonków po rozwodzie, małżonków po ustanowieniu rozdzielności majątkowej albo spadkobierców zmarłego małżonka, gdy trzeba połączyć podział majątku wspólnego z dalszymi czynnościami spadkowymi.

W praktyce podział majątku wspólnego bardzo często obejmuje mieszkanie, dom, działkę albo udział w nieruchomości. W takiej sytuacji konieczne jest przygotowanie dokumentów pozwalających ustalić stan prawny nieruchomości, sposób jej nabycia, aktualne wpisy w księdze wieczystej oraz zasady rozliczeń między stronami.

Poniżej przedstawiono najczęściej potrzebne dokumenty do podziału majątku wspólnego u notariusza.

Dlaczego dokumenty są ważne przy podziale majątku wspólnego?

Dokumenty pozwalają ustalić, czy dana rzecz albo prawo rzeczywiście wchodzi w skład majątku wspólnego oraz czy strony mogą dokonać umownego podziału.

Przygotowanie dokumentów jest potrzebne między innymi po to, aby ustalić:

- czy wspólność majątkowa już ustała,

- jakie składniki majątku mają zostać podzielone,

- czy w skład majątku wchodzi nieruchomość,

- kto jest ujawniony w księdze wieczystej,

- czy nieruchomość jest obciążona hipoteką,

- czy przewidziane są spłaty lub dopłaty,

- czy potrzebne będą dokumenty z banku,

- czy podział obejmie cały majątek czy tylko jego część.

Im lepiej dokumenty zostaną przygotowane wcześniej, tym łatwiej ustalić treść aktu notarialnego i uniknąć przesunięcia terminu czynności.

Dokument potwierdzający ustanie wspólności majątkowej

Podział majątku wspólnego jest możliwy po ustaniu wspólności majątkowej.

Dlatego jednym z podstawowych dokumentów jest dokument potwierdzający, że wspólność już nie trwa.

W zależności od sytuacji może to być:

- prawomocny wyrok rozwodowy,

- prawomocny wyrok ustanawiający rozdzielność majątkową,

- umowa majątkowa małżeńska ustanawiająca rozdzielność majątkową,

- prawomocne orzeczenie separacji,

- akt zgonu małżonka, jeżeli podział następuje po śmierci jednego z małżonków.

Bez ustalenia, że wspólność majątkowa ustała, nie można przeprowadzić podziału majątku wspólnego.

Dokumenty tożsamości stron

Osoby uczestniczące w akcie powinny posiadać ważne dokumenty tożsamości.

Najczęściej będzie to:

- dowód osobisty,

- paszport,

- karta pobytu, jeżeli dotyczy cudzoziemca.

Dokument tożsamości jest potrzebny do prawidłowego ustalenia danych stron aktu.

Jeżeli jedna ze stron działa przez pełnomocnika, konieczne będzie również pełnomocnictwo w odpowiedniej formie i o odpowiedniej treści.

Dokumenty dotyczące nieruchomości

Jeżeli podział majątku obejmuje mieszkanie, dom, działkę albo udział w nieruchomości, konieczne będą dokumenty dotyczące tej nieruchomości.

Najczęściej potrzebne są:

- numer księgi wieczystej,

- dokument nabycia nieruchomości,

- informacje o aktualnym stanie prawnym nieruchomości,

- dokumenty dotyczące ewentualnej hipoteki,

- dokumenty ze spółdzielni, jeżeli przedmiotem podziału jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu,

- dokumenty geodezyjne, jeżeli podział dotyczy nieruchomości gruntowej.

Zakres dokumentów zależy od rodzaju nieruchomości i sposobu jej nabycia.

Numer księgi wieczystej

Numer księgi wieczystej jest jednym z podstawowych elementów przy podziale majątku obejmującym nieruchomość.

Pozwala sprawdzić:

- kto jest ujawniony jako właściciel,

- jaki jest opis nieruchomości,

- czy wpisane są hipoteki,

- czy istnieją służebności,

- czy w księdze wieczystej widnieją roszczenia,

- czy są wzmianki o nierozpoznanych wnioskach.

Sama księga wieczysta nie zawsze wystarczy do sporządzenia aktu, ale jest bardzo ważnym punktem wyjścia do analizy stanu prawnego nieruchomości.

Dokument nabycia nieruchomości

Do podziału majątku wspólnego potrzebny może być dokument, z którego wynika, w jaki sposób nieruchomość została nabyta.

Może to być na przykład:

- umowa sprzedaży,

- umowa darowizny,

- umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu,

- akt poświadczenia dziedziczenia,

- postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku,

- umowa działu spadku,

- wcześniejsza umowa podziału majątku,

- inny akt notarialny stanowiący podstawę nabycia.

Dokument nabycia jest potrzebny między innymi do ustalenia, czy nieruchomość rzeczywiście należy do majątku wspólnego, czy może do majątku osobistego jednego z małżonków.

Dokumenty przy mieszkaniu stanowiącym odrębną własność

Jeżeli przedmiotem podziału jest mieszkanie stanowiące odrębną własność, najczęściej potrzebne będą:

- numer księgi wieczystej lokalu,

- dokument nabycia lokalu,

- dokument potwierdzający ustanie wspólności majątkowej,

- dokumenty dotyczące kredytu hipotecznego, jeżeli mieszkanie jest obciążone,

- informacje dotyczące spłat lub dopłat,

- numer rachunku bankowego strony, która ma otrzymać spłatę.

W niektórych sprawach przydatne może być również zaświadczenie od wspólnoty albo zarządcy, choć nie zawsze będzie ono bezwzględnie konieczne.

Dokumenty przy spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu

Jeżeli podział majątku obejmuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, mogą być potrzebne dokumenty ze spółdzielni mieszkaniowej.

W praktyce zaświadczenie potwierdzające przysługujące prawo do lokalu, będzie też obejmowało informację o:

- księdze wieczystej prowadzonej dla spółdzielczego prawa do lokalu

- powierzchni lokalu,

- braku zaległości w opłatach,

- wkładzie budowlanym.

Zakres dokumentów zależy od konkretnej spółdzielni i stanu prawnego lokalu.

Dokumenty przy domu albo działce

Jeżeli przedmiotem podziału jest dom, działka albo udział w nieruchomości gruntowej, lista dokumentów może być szersza.

W zależności od sprawy mogą być potrzebne:

- numer księgi wieczystej,

- wypis z rejestru gruntów,

- wyrys z mapy ewidencyjnej,

- wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

- zaświadczenie o braku miejscowego planu,

- dokumenty dotyczące dostępu do drogi publicznej,

- dokumenty dotyczące zabudowy,

- dokumenty dotyczące podziału geodezyjnego, jeżeli został dokonany podział działki.

Nie w każdej sprawie potrzebne będą wszystkie te dokumenty. Przy nieruchomościach gruntowych dokumenty należy ustalić indywidualnie.

Dokumenty dotyczące kredytu hipotecznego

Podział majątku bardzo często dotyczy mieszkania kupionego na kredyt.

W takiej sytuacji potrzebne mogą być dokumenty z banku, na przykład:

- zaświadczenie o aktualnym saldzie zadłużenia,

- harmonogram spłaty kredytu,

- zgoda banku na przejęcie długu, jeżeli strony planują takie rozwiązanie,

- projekt aneksu do umowy kredytu,

- inne dokumenty wymagane przez bank.

Trzeba pamiętać, że podział majątku między małżonkami nie zmienia umowy kredytu.

Jeżeli oboje małżonkowie są kredytobiorcami, samo przyznanie mieszkania jednej osobie nie musi oznaczać, że druga osoba przestaje być dłużnikiem wobec banku.

Ten element powinien być zawsze dokładnie sprawdzony przed podpisaniem aktu.

Dokumenty dotyczące spłat i dopłat

Jeżeli jedna ze stron przejmuje nieruchomość, a druga ma otrzymać spłatę, w akcie trzeba dokładnie określić zasady zapłaty.

Potrzebne będą między innymi:

- wysokość spłaty,

- termin zapłaty,

- numer rachunku bankowego,

- informacja, czy spłata została już dokonana,

- sposób zabezpieczenia płatności, jeżeli strony chcą takie zabezpieczenie przewidzieć,

- ewentualne dokumenty potwierdzające wcześniejsze rozliczenia.

Precyzyjne opisanie spłat jest jednym z najważniejszych elementów aktu podziału majątku.

Czy potrzebna jest wycena nieruchomości?

Nie zawsze.

Wycena nieruchomości może być przydatna wtedy, gdy strony chcą ustalić wysokość spłaty albo podzielić majątek według wartości poszczególnych składników.

Nie w każdej sprawie konieczny jest formalny operat szacunkowy.

Jeżeli strony są zgodne co do wartości nieruchomości i sposobu rozliczenia, mogą przyjąć uzgodnioną wartość.

Jeżeli jednak istnieje spór o wartość mieszkania, domu albo działki, notarialny podział majątku może być utrudniony, ponieważ wymaga zgodnego stanowiska stron.

Dokumenty dotyczące nakładów

W niektórych sprawach strony chcą rozliczyć nakłady dokonane pomiędzy majątkami.

Może chodzić na przykład o:

- nakłady z majątku osobistego jednego małżonka na majątek wspólny,

- nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego małżonka,

- remonty,

- spłaty kredytu po ustaniu wspólności,

- środki pochodzące z darowizny albo spadku przeznaczone na wspólne mieszkanie.

Jeżeli strony chcą uwzględnić takie rozliczenia w umowie, powinny wcześniej ustalić ich wysokość i sposób uwzględnienia.

W razie sporu o nakłady właściwa może być droga sądowa.

Dokumenty przy podziale po rozwodzie

Jeżeli podział majątku następuje po rozwodzie, podstawowym dokumentem będzie prawomocny wyrok rozwodowy.

W praktyce potrzebne mogą być również:

- dokumenty dotyczące nieruchomości,

- dokumenty dotyczące kredytu,

- dokumenty potwierdzające wcześniejsze rozliczenia,

- informacje o spłatach,

- numery rachunków bankowych,

- dokumenty dotyczące innych składników majątku.

Jeżeli rozwód został orzeczony niedawno, trzeba zwrócić uwagę na prawomocność wyroku.

Dokumenty przy podziale po ustanowieniu rozdzielności majątkowej

Jeżeli małżonkowie nie są po rozwodzie, ale ustanowili rozdzielność majątkową, podstawowym dokumentem będzie umowa majątkowa małżeńska albo orzeczenie sądu ustanawiające rozdzielność.

Dopiero po ustaniu wspólności można podzielić majątek, który wcześniej był wspólny.

W takiej sytuacji potrzebne są także dokumenty dotyczące konkretnych składników majątku, zwłaszcza nieruchomości.

Dokumenty przy podziale po śmierci małżonka

Podział majątku wspólnego może być potrzebny także po śmierci jednego z małżonków.
 

Wtedy sprawa często łączy się z dziedziczeniem.

Potrzebne mogą być:

- akt zgonu małżonka,

- akt poświadczenia dziedziczenia albo postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku,

- dokumenty dotyczące majątku wspólnego,

- dokumenty dotyczące nieruchomości,

- dokumenty podatkowe,

- dokumenty dotyczące działu spadku.

Takie sprawy bywają bardziej złożone, ponieważ obejmują zarówno majątek wspólny małżonków, jak i spadek po zmarłym.

Czy dokumenty podatkowe są potrzebne?

To zależy od konkretnej czynności.

Przy podziale majątku wspólnego mogą pojawić się kwestie podatkowe, zwłaszcza gdy podział wiąże się ze spłatami, przejęciem składników o różnej wartości albo połączeniem z innymi czynnościami.

W sprawach po śmierci małżonka znaczenie mogą mieć także dokumenty dotyczące nabycia spadku.

Nie warto zakładać z góry, że dokumenty podatkowe nigdy nie będą potrzebne.

Zakres dokumentów powinien być ustalony przed przygotowaniem aktu.

Czy dokumenty trzeba dostarczyć wcześniej?

Tak.

Wcześniejsze przekazanie dokumentów pozwala:

- sprawdzić stan prawny nieruchomości,

- ustalić, czy podział może zostać dokonany u notariusza,

- ocenić, czy potrzebne są dodatkowe zaświadczenia,

- przygotować projekt aktu,

- sprawdzić wpływ kredytu hipotecznego na treść czynności,

- uniknąć przesunięcia terminu aktu.

Podział majątku z nieruchomością jest czynnością, której nie warto przygotowywać na ostatnią chwilę.

Czy lista dokumentów zawsze jest taka sama?

Nie.

Lista dokumentów zależy od konkretnej sytuacji.

Inne dokumenty będą potrzebne przy prostym podziale mieszkania po rozwodzie, inne przy domu z kredytem, a jeszcze inne przy podziale majątku po śmierci jednego z małżonków.

Znaczenie mają także:

- rodzaj nieruchomości,

- sposób jej nabycia,

- treść księgi wieczystej,

- istnienie kredytu hipotecznego,

- ustalenia dotyczące spłat,

- wcześniejsze rozliczenia stron,

- dokumenty dotyczące ustania wspólności,

- ewentualne połączenie podziału majątku z działem spadku.

Dlatego dokładna lista dokumentów powinna być ustalana indywidualnie.

Podział majątku w praktyce warszawskiej

W Warszawie, w tym na Białołęce i Tarchominie, podział majątku wspólnego bardzo często dotyczy mieszkań kupionych w czasie małżeństwa.

Częsty scenariusz polega na tym, że jedna osoba przejmuje mieszkanie, a druga otrzymuje spłatę.

W takich sprawach najważniejsze jest przygotowanie dokumentów dotyczących nieruchomości, kredytu, ustania wspólności oraz spłat.

Jeżeli strony są zgodne i dokumenty są kompletne, możliwe jest przygotowanie aktu notarialnego obejmującego uzgodniony podział.

Podsumowanie

Do podziału majątku wspólnego u notariusza potrzebne są przede wszystkim dokumenty potwierdzające ustanie wspólności majątkowej, dokumenty tożsamości stron oraz dokumenty dotyczące składników majątku objętych podziałem.

Jeżeli w skład majątku wchodzi nieruchomość, konieczne będzie przygotowanie dokumentów dotyczących jej stanu prawnego.

W wielu sprawach istotne są także dokumenty bankowe, dokumenty dotyczące spłat, dokumenty podatkowe oraz informacje o wcześniejszych rozliczeniach między stronami.

Dokładna lista dokumentów zależy od konkretnej sprawy i powinna być ustalana przed przygotowaniem aktu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy do podziału majątku potrzebny jest wyrok rozwodowy?

Jeżeli podział następuje po rozwodzie, potrzebny jest prawomocny wyrok rozwodowy.

Czy można podzielić majątek bez rozwodu?

Tak, jeżeli wcześniej ustała wspólność majątkowa, na przykład przez ustanowienie rozdzielności majątkowej.

Czy przy mieszkaniu potrzebny jest numer księgi wieczystej?

Tak. Numer księgi wieczystej jest podstawowy przy podziale majątku obejmującym nieruchomość.

Czy trzeba mieć dokumenty z banku?

Jeżeli mieszkanie jest obciążone kredytem hipotecznym, dokumenty z banku mogą być potrzebne.

Czy trzeba mieć wycenę mieszkania?

Nie zawsze. Jeżeli strony są zgodne co do wartości, formalna wycena nie zawsze jest konieczna.

Czy dokumenty można przesłać wcześniej?

Tak. Wcześniejsze przekazanie dokumentów bardzo ułatwia przygotowanie aktu.

Powiązane artykuły

- Podział majątku wspólnego u notariusza - kiedy jest możliwy?

- Podział majątku po rozwodzie - czy zawsze potrzebny jest sąd?

- Czy można sprzedać mieszkanie z hipoteką?

- Dział spadku u notariusza - kiedy jest możliwy?

- Jak wygląda sprzedaż mieszkania u notariusza - krok po kroku?

Informacja

Powyższy artykuł ma charakter ogólnych informacji dotyczących dokumentów potrzebnych do umownego podziału majątku wspólnego u notariusza. Zakres dokumentów zależy od składu majątku, ustania wspólności majątkowej, stanu prawnego nieruchomości oraz indywidualnych ustaleń stron.

Dane płatnicze

Zadzwoń lub napisz

Godziny otwarcia

Kancelaria Notarialna
Paweł Szofiński Notariusz

Niniejsza strona nie stanowi ani reklamy, w szczególności reklamy osobistej, ani oferty w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Strona ta nie jest także wyjaśnieniem dotyczącym dokonywanych czynności notarialnych w rozumieniu art. 80 §3 ustawy Prawo o notariacie.

rachunek depozytowy PLN

72 1140 2004 0000 3802 8195 8663

rachunek bankowy

76  1140 2004 0000 3202 7925 9278

pon - pt, godz. 9:00 - 17:00

inne terminy na życzenie (17-20)

ul. Kościeszów 6 lok. UA4

03-188 Warszawa

NIP: 524 274 01 28

REGON: 384507299