Napisz do nas.

Osoby planujące przekazanie mieszkania, domu, działki albo innego składnika majątku bliskiej osobie często zastanawiają się, czy lepszym rozwiązaniem będzie darowizna, czy testament.

W praktyce pytanie to pojawia się najczęściej w rodzinie. Rodzic chce przekazać mieszkanie dziecku, dziadkowie chcą zabezpieczyć wnuka, małżonkowie chcą uporządkować sprawy majątkowe, a właściciel nieruchomości chce zdecydować, co stanie się z jego majątkiem w przyszłości.

Darowizna i testament mogą prowadzić do przekazania majątku określonej osobie, ale działają zupełnie inaczej. Najważniejsza różnica polega na tym, że darowizna wywołuje skutki za życia darczyńcy, a testament dopiero po śmierci spadkodawcy.

Poniżej przedstawiono najważniejsze różnice pomiędzy darowizną a testamentem.

Czym jest darowizna?

Darowizna jest umową, na podstawie której darczyńca nieodpłatnie przekazuje określony składnik majątku obdarowanemu.

W przypadku mieszkania darowizna prowadzi do przeniesienia własności lokalu na obdarowanego.

Jeżeli przedmiotem darowizny jest nieruchomość, umowa bezwzględnie wymaga formy aktu notarialnego.

Oznacza to, że po podpisaniu aktu notarialnego właścicielem mieszkania staje się obdarowany, a dotychczasowy właściciel przestaje być właścicielem.

Darowizna jest więc czynnością dokonywaną za życia właściciela i wywołuje skutki od razu po jej zawarciu, chyba że z treści czynności albo przepisów wynika coś innego.

Czym jest testament?

Testament jest rozrządzeniem majątkiem na wypadek śmierci.

Oznacza to, że osoba sporządzająca testament wskazuje, co ma stać się z jej majątkiem po śmierci.

Testament nie przenosi własności za życia testatora. Osoba wskazana w testamencie nie staje się właścicielem mieszkania w chwili sporządzenia testamentu.

Skutki testamentu pojawiają się dopiero po śmierci spadkodawcy.

W praktyce testament może być sporządzony w różnych formach, w tym jako testament własnoręczny albo testament notarialny.

Testament notarialny jest sporządzany przez notariusza w formie aktu notarialnego.

Najważniejsza różnica: kiedy następuje przekazanie majątku?

Najważniejsza różnica pomiędzy darowizną a testamentem dotyczy momentu, w którym dana osoba uzyskuje majątek.

Przy darowiźnie mieszkania własność przechodzi na obdarowanego za życia darczyńcy.

Przy testamencie osoba wskazana w testamencie może nabyć spadek dopiero po śmierci spadkodawcy.

W praktyce oznacza to, że darowizna jest rozwiązaniem natychmiastowym, a testament jest rozwiązaniem na przyszłość.

Czy po darowiźnie darczyńca nadal jest właścicielem mieszkania?

Nie.

Po podpisaniu umowy darowizny właścicielem mieszkania staje się obdarowany.

Darczyńca nie jest już właścicielem nieruchomości, nawet jeżeli nadal mieszka w lokalu.

Jeżeli darczyńca chce zachować prawo do dalszego korzystania z mieszkania, można rozważyć ustanowienie służebności osobistej mieszkania.

Więcej informacji można znaleźć w artykule:

Służebność osobista mieszkania przy darowiźnie – na czym polega?

Czy po sporządzeniu testamentu właściciel nadal może rozporządzać mieszkaniem?

Tak.

Sporządzenie testamentu nie pozbawia właściciela prawa do mieszkania.

Osoba, która sporządziła testament, nadal może:

– sprzedać mieszkanie,

– darować mieszkanie,

– obciążyć mieszkanie,

– zmienić testament,

– odwołać testament,

– sporządzić nowy testament.

Testament nie blokuje właściciela w rozporządzaniu majątkiem za życia.

To jedna z najważniejszych praktycznych różnic pomiędzy testamentem a darowizną.

Czy testament można zmienić?

Tak.

Testament można zmienić albo odwołać.

Właściciel majątku może sporządzić nowy testament, który w całości albo częściowo zastąpi wcześniejsze rozrządzenie.

Może też odwołać testament bez wskazywania innej osoby.

W praktyce testament daje więc większą elastyczność niż darowizna, ponieważ nie powoduje natychmiastowego przeniesienia własności majątku.

Czy darowiznę można łatwo cofnąć?

Nie należy traktować darowizny jako czynności, którą można swobodnie cofnąć.

Darowizna mieszkania przenosi własność nieruchomości na obdarowanego.

Po podpisaniu aktu notarialnego zmiana decyzji darczyńcy nie powoduje automatycznego powrotu własności mieszkania.

Przepisy przewidują możliwość odwołania darowizny tylko w określonych sytuacjach, na przykład przy rażącej niewdzięczności obdarowanego, ale jest to rozwiązanie wyjątkowe.

Dlatego przed dokonaniem darowizny warto dokładnie przemyśleć jej skutki.

Darowizna a zachowek

Darowizna może mieć znaczenie przy późniejszych rozliczeniach z tytułu zachowku.

W określonych przypadkach darowizny dokonane za życia spadkodawcy mogą być brane pod uwagę przy obliczaniu zachowku.

Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w której jedna osoba otrzymała od przyszłego spadkodawcy wartościowy składnik majątku, na przykład mieszkanie, a inni najbliżsi członkowie rodziny zostali pominięci.

Darowizna mieszkania dla jednego dziecka może więc mieć znaczenie przy późniejszych rozliczeniach z pozostałymi dziećmi.

Więcej informacji można znaleźć w artykule:

Darowizna mieszkania a zachowek – co warto wiedzieć?

Testament a zachowek

Testament również nie wyłącza automatycznie zachowku.

Jeżeli spadkodawca w testamencie powoła do spadku jedną osobę, a pominie inne osoby najbliższe, osoby te mogą w określonych przypadkach dochodzić zachowku.

W praktyce oznacza to, że zarówno darowizna, jak i testament mogą wiązać się z pytaniami o zachowek.

Różnica polega na tym, że przy darowiźnie majątek jest przekazywany za życia, a przy testamencie rozliczenia pojawiają się dopiero po śmierci spadkodawcy.

Darowizna czy testament przy przekazaniu mieszkania dziecku?

Nie ma jednej odpowiedzi dobrej dla każdej rodziny.

Darowizna może być rozważana wtedy, gdy właściciel chce przekazać mieszkanie już teraz i jest świadomy, że obdarowany stanie się właścicielem nieruchomości.

Testament może być właściwszy wtedy, gdy właściciel chce zachować pełną kontrolę nad mieszkaniem za życia, ale jednocześnie wskazać osobę, która ma odziedziczyć majątek po jego śmierci.

Przy wyborze znaczenie mają między innymi:

– relacje rodzinne,

– liczba potencjalnych spadkobierców,

– sytuacja mieszkaniowa właściciela,

– potrzeba zabezpieczenia darczyńcy,

– ryzyko przyszłych roszczeń o zachowek,

– skutki podatkowe,

– potrzeba elastyczności na przyszłość.

Czy testament notarialny jest tym samym co darowizna u notariusza?

Nie.

To, że oba dokumenty mogą być sporządzone u notariusza, nie oznacza, że wywołują takie same skutki.

Umowa darowizny mieszkania przenosi własność nieruchomości na obdarowanego.

Testament notarialny nie przenosi własności za życia testatora. Jest dokumentem określającym wolę spadkodawcy na wypadek śmierci.

Dlatego samo sformułowanie „u notariusza” nie przesądza jeszcze o skutkach czynności.

Czy darowizna może być lepsza od testamentu?

Może, ale zależy to od celu stron.

Darowizna może być korzystna, gdy właściciel chce przekazać majątek już teraz i zaakceptować skutki przeniesienia własności.

Może być też elementem rodzinnego uporządkowania majątku, zwłaszcza gdy jednocześnie ustanawia się służebność mieszkania dla darczyńcy.

Nie oznacza to jednak, że darowizna jest zawsze najlepszym rozwiązaniem.

Jeżeli właściciel chce zachować pełną kontrolę nad nieruchomością, możliwość zmiany decyzji i swobodę rozporządzania majątkiem, testament może być rozwiązaniem bardziej elastycznym.

Czy testament może być lepszy od darowizny?

Testament może być lepszy wtedy, gdy właściciel nie chce jeszcze przenosić własności majątku.

Pozwala wskazać osobę, która ma dziedziczyć po śmierci, ale nie odbiera właścicielowi prawa do dysponowania majątkiem za życia.

Testament może być też zmieniany, co ma znaczenie w sytuacjach rodzinnych, które mogą się zmieniać z czasem.

Z drugiej strony testament nie eliminuje wszystkich przyszłych formalności spadkowych. Po śmierci spadkodawcy konieczne może być przeprowadzenie poświadczenia dziedziczenia u notariusza albo postępowania sądowego.

Darowizna, testament i poświadczenie dziedziczenia

Jeżeli właściciel wybiera testament, po jego śmierci spadkobiercy muszą wykazać swoje prawa do spadku.

W praktyce może to nastąpić przez akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza albo przez postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.

Dopiero taki dokument pozwala formalnie wykazać, kto nabył spadek.

Przy darowiźnie sytuacja jest inna, ponieważ własność przechodzi na obdarowanego już za życia darczyńcy.

Powiązany artykuł:

Poświadczenie dziedziczenia u notariusza – kiedy jest możliwe?

Darowizna czy testament w praktyce rodzinnej?

W praktyce wybór między darowizną a testamentem często zależy nie tylko od przepisów, ale także od relacji rodzinnych i poziomu zaufania.

Darowizna wymaga dużej świadomości skutków, ponieważ właściciel oddaje własność majątku już teraz.

Testament pozwala zachować majątek za życia, ale nie daje obdarowanej osobie żadnego aktualnego prawa własności.

W sprawach dotyczących mieszkań w Warszawie, w tym na Białołęce i Tarchominie, często pojawia się właśnie pytanie, czy przekazać lokal dziecku już teraz, czy uregulować sprawę testamentem.

Odpowiedź zależy od konkretnej sytuacji rodzinnej, majątkowej i mieszkaniowej.

Podsumowanie

Darowizna i testament to dwa różne sposoby planowania przekazania majątku.

Darowizna działa za życia i prowadzi do natychmiastowego przeniesienia własności.

Testament działa dopiero po śmierci i pozwala właścicielowi zachować pełną kontrolę nad majątkiem za życia.

Przy wyborze między darowizną a testamentem warto uwzględnić nie tylko bieżący cel, ale także możliwość dalszego korzystania z mieszkania, skutki podatkowe, zachowek, sytuację pozostałych członków rodziny i potrzebę elastyczności na przyszłość.

Najczęściej zadawane pytania

Czy darowizna jest tym samym co testament?

Nie. Darowizna przenosi własność za życia, a testament wywołuje skutki dopiero po śmierci.

Czy testament notarialny przenosi własność mieszkania?

Nie. Testament notarialny nie przenosi własności za życia testatora.

Czy po darowiźnie nadal można mieszkać w mieszkaniu?

Tak, jeżeli zostanie ustanowione odpowiednie prawo, na przykład służebność osobista mieszkania.

Czy testament można zmienić?

Tak. Testament można zmienić albo odwołać.

Czy darowizna chroni przed zachowkiem?

Nie zawsze. Darowizna może być brana pod uwagę przy obliczaniu zachowku.

Czy testament chroni przed zachowkiem?

Nie zawsze. Osoby uprawnione mogą w określonych przypadkach dochodzić zachowku mimo sporządzenia testamentu. W określonych sytuacjach w testamencie można wydziedziczyć spadkobiercę, czyli pozbawić prawa zachowku.

Powiązane artykuły

– Darowizna mieszkania u notariusza – jak wygląda i jakie dokumenty są potrzebne?

– Darowizna mieszkania a zachowek – co warto wiedzieć?

– Służebność osobista mieszkania przy darowiźnie – na czym polega?

– Poświadczenie dziedziczenia u notariusza – kiedy jest możliwe?

– Testament notarialny – kiedy warto go sporządzić?

Informacja

Powyższy artykuł ma charakter ogólnych informacji dotyczących różnic pomiędzy darowizną a testamentem. Wybór odpowiedniego rozwiązania zależy od konkretnej sytuacji rodzinnej, majątkowej i prawnej.

Dane płatnicze

Zadzwoń lub napisz

Godziny otwarcia

Kancelaria Notarialna
Paweł Szofiński Notariusz

Niniejsza strona nie stanowi ani reklamy, w szczególności reklamy osobistej, ani oferty w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Strona ta nie jest także wyjaśnieniem dotyczącym dokonywanych czynności notarialnych w rozumieniu art. 80 §3 ustawy Prawo o notariacie.

rachunek depozytowy PLN

72 1140 2004 0000 3802 8195 8663

rachunek bankowy

76  1140 2004 0000 3202 7925 9278

pon - pt, godz. 9:00 - 17:00

inne terminy na życzenie (17-20)

ul. Kościeszów 6 lok. UA4

03-188 Warszawa

NIP: 524 274 01 28

REGON: 384507299