Napisz do nas.

Darowizna mieszkania jest jedną z najczęściej dokonywanych czynności notarialnych w sprawach rodzinnych. Najczęściej dotyczy przekazania nieruchomości dzieciom, wnukom, rodzicom, małżonkowi albo rodzeństwu. Zdarza się również, że darowizna dokonywana jest na rzecz osoby niespokrewnionej.

W przypadku mieszkania darowizna nie może zostać skutecznie dokonana w zwykłej formie pisemnej. Przeniesienie własności nieruchomości wymaga zachowania formy aktu notarialnego. Oznacza to, że umowa darowizny mieszkania jest sporządzana przez notariusza.

Poniżej przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące darowizny mieszkania: czym jest taka umowa, jak wygląda jej przebieg, jakie dokumenty są najczęściej potrzebne i na co warto zwrócić uwagę przed podpisaniem aktu notarialnego.

Czym jest darowizna mieszkania?

Darowizna polega na nieodpłatnym przysporzeniu na rzecz drugiej osoby kosztem majątku darczyńcy.

W przypadku mieszkania oznacza to, że dotychczasowy właściciel przenosi własność lokalu na inną osobę bez zapłaty ceny.

Osoba przekazująca mieszkanie jest darczyńcą, a osoba otrzymująca nieruchomość jest obdarowanym.

Najczęściej spotykane są darowizny dokonywane w rodzinie, na przykład:

- darowizna mieszkania dla dziecka,

- darowizna mieszkania dla wnuka,

- darowizna mieszkania dla rodzica,

- darowizna mieszkania dla małżonka,

- darowizna udziału w mieszkaniu dla rodzeństwa.

Darowizna może dotyczyć całego mieszkania albo udziału w nieruchomości.

Czy darowizna mieszkania wymaga aktu notarialnego?

Tak.

Umowa darowizny mieszkania wymaga formy aktu notarialnego.

Wynika to z tego, że przedmiotem umowy jest nieruchomość. Przeniesienie własności nieruchomości wymaga zachowania szczególnej formy prawnej, a zwykła umowa pisemna nie wystarczy do skutecznego przeniesienia własności mieszkania.

W praktyce oznacza to, że darczyńca i obdarowany stawiają się u notariusza albo działają przez pełnomocników posiadających odpowiednie pełnomocnictwo.

Jak wygląda darowizna mieszkania krok po kroku?

Przebieg czynności zależy od konkretnej sprawy, ale najczęściej obejmuje kilka etapów.

Najpierw ustala się podstawowe informacje dotyczące mieszkania oraz stron czynności.

Następnie gromadzone są dokumenty potrzebne do przygotowania aktu notarialnego.

Po analizie dokumentów przygotowywany jest projekt aktu. W dniu podpisania aktu notariusz weryfikuje tożsamość stron, odczytuje akt notarialny i wyjaśnia jego treść.

Po podpisaniu umowy darowizny własność mieszkania przechodzi na obdarowanego.

Następnie składany jest wniosek do księgi wieczystej, jeżeli dla lokalu prowadzona jest księga wieczysta i zachodzi potrzeba ujawnienia nowego właściciela.

Jakie dokumenty są potrzebne do darowizny mieszkania?

Zakres dokumentów zależy od rodzaju prawa do lokalu, sposobu nabycia mieszkania oraz sytuacji stron.

Najczęściej potrzebne są:

- dokumenty tożsamości darczyńcy i obdarowanego,

- numer księgi wieczystej, jeżeli dla lokalu jest prowadzona księga wieczysta,

- dokument stanowiący podstawę nabycia mieszkania przez darczyńcę,

- dane dotyczące stanu cywilnego stron,

- dokumenty ze spółdzielni albo od zarządcy, jeżeli są potrzebne w konkretnej sprawie,

- dodatkowe zaświadczenia wymagane przy danym stanie prawnym nieruchomości.

Podstawą nabycia mieszkania może być na przykład wcześniejsza umowa sprzedaży, umowa darowizny, akt poświadczenia dziedziczenia, prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu.

Jeżeli mieszkanie zostało nabyte w spadku, mogą być potrzebne również dokumenty dotyczące spraw spadkowych i podatkowych.

Czy można darować tylko udział w mieszkaniu?

Tak.

Darowizna może obejmować nie tylko całe mieszkanie, ale również udział w nieruchomości.

Przykładowo właściciel może darować dziecku udział wynoszący 1/2 albo 1/4 części w prawie własności lokalu.

Darowizna udziału również wymaga aktu notarialnego, ponieważ dotyczy prawa do nieruchomości.

Tego rodzaju rozwiązanie może pojawić się na przykład wtedy, gdy właściciel chce stopniowo przekazywać majątek albo gdy nieruchomość już wcześniej była przedmiotem współwłasności.

Czy darczyńca może nadal mieszkać w darowanym lokalu?

Tak.

W praktyce przy darowiźnie mieszkania bardzo często ustanawia się na rzecz darczyńcy służebność osobistą mieszkania.

Takie rozwiązanie pozwala darczyńcy nadal korzystać z mieszkania po przeniesieniu własności na obdarowanego.

Zakres służebności powinien być opisany w akcie notarialnym.

Może on obejmować na przykład prawo do korzystania z całego lokalu albo określonych pomieszczeń.

Służebność osobista mieszkania jest szczególnie częsta przy darowiznach dokonywanych przez rodziców na rzecz dzieci.

Czy darowizna mieszkania jest tym samym co testament?

Nie.

Darowizna i testament wywołują zupełnie inne skutki.

Darowizna mieszkania przenosi własność nieruchomości już za życia darczyńcy.

Testament wywołuje skutki dopiero po śmierci spadkodawcy.

W praktyce oznacza to, że po podpisaniu umowy darowizny właścicielem mieszkania staje się obdarowany. Darczyńca nie jest już właścicielem nieruchomości, chyba że zachowuje inne prawo, na przykład służebność osobistą mieszkania.

Dlatego wybór pomiędzy darowizną a testamentem wymaga przemyślenia skutków obu rozwiązań.

Darowizna mieszkania a zachowek

Darowizna może mieć znaczenie przy późniejszych rozliczeniach spadkowych.

W określonych przypadkach darowizny dokonane za życia spadkodawcy mogą być brane pod uwagę przy obliczaniu zachowku.

Nie oznacza to, że każda darowizna automatycznie wywoła taki sam skutek. Znaczenie mają między innymi relacje rodzinne, czas dokonania darowizny oraz okoliczności konkretnej sprawy.

Z tego względu przy większych darowiznach rodzinnych warto uwzględnić nie tylko bieżące skutki czynności, ale również możliwe późniejsze konsekwencje spadkowe.

Więcej informacji na ten temat można omówić w osobnym artykule:

Darowizna mieszkania a zachowek – co warto wiedzieć?

Czy darowiznę mieszkania można odwołać?

W określonych sytuacjach przepisy przewidują możliwość odwołania darowizny.

Najczęściej mówi się o odwołaniu darowizny z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego.

Nie jest to jednak zwykła możliwość „rozmyślenia się” po dokonaniu darowizny.

Odwołanie darowizny jest rozwiązaniem wyjątkowym i zależy od spełnienia określonych przesłanek.

Ten temat wymaga osobnego omówienia, ponieważ w praktyce budzi wiele pytań i nieporozumień.

Powiązany artykuł:

Czy darowiznę mieszkania można odwołać?

Czy darowizna mieszkania podlega podatkowi?

Darowizna mieszkania może podlegać podatkowi od spadków i darowizn.

Znaczenie ma przede wszystkim stopień pokrewieństwa pomiędzy darczyńcą a obdarowanym oraz spełnienie warunków przewidzianych w przepisach podatkowych.

W przypadku darowizn dokonywanych w najbliższej rodzinie możliwe jest skorzystanie ze zwolnienia podatkowego, jeżeli spełnione są ustawowe warunki.

Przy darowiźnie nieruchomości dokonywanej w formie aktu notarialnego kwestie podatkowe są analizowane przy sporządzaniu aktu.

Ze względu na zmieniające się przepisy i różne stany faktyczne, skutki podatkowe powinny być każdorazowo oceniane indywidualnie.

Czy można darować mieszkanie obciążone hipoteką?

Co do zasady samo istnienie hipoteki nie wyklucza dokonania darowizny.

W praktyce znaczenie mogą mieć jednak również inne okoliczności, w szczególności treść umowy kredytowej, stanowisko banku oraz sposób zabezpieczenia wierzytelności.

Jeżeli mieszkanie jest obciążone hipoteką, stan ten powinien zostać ujawniony i uwzględniony przy przygotowaniu aktu notarialnego.

Nie należy więc zakładać, że obciążenie hipoteczne zawsze uniemożliwia darowiznę, ale każda taka sytuacja wymaga indywidualnej analizy.

Czy przy darowiźnie potrzebna jest zgoda małżonka?

To zależy od tego, do jakiego majątku należy mieszkanie.

Jeżeli mieszkanie wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków, do dokonania darowizny konieczny jest udział obojga małżonków albo odpowiednia zgoda.

Jeżeli mieszkanie należy do majątku osobistego jednego z małżonków, sytuacja może wyglądać inaczej.

Znaczenie ma przede wszystkim sposób nabycia mieszkania, ustrój majątkowy małżeński oraz treść dokumentów dotyczących nieruchomości.

Darowizna mieszkania w praktyce lokalnego rynku nieruchomości

W dużych miastach, takich jak Warszawa, darowizny mieszkań często dotyczą lokali nabytych wcześniej od dewelopera, mieszkań spółdzielczych, lokali stanowiących odrębną własność albo nieruchomości nabytych w spadku.

Na Białołęce i Tarchominie częste są darowizny mieszkań w rodzinie, zwłaszcza pomiędzy rodzicami i dziećmi.

W takich sprawach szczególnie ważne jest wcześniejsze ustalenie rodzaju prawa do lokalu, treści księgi wieczystej oraz podstawy nabycia nieruchomości.

Podsumowanie

Darowizna mieszkania jest czynnością, która przenosi własność nieruchomości na obdarowanego bez zapłaty ceny.

Wymaga formy aktu notarialnego i odpowiedniego przygotowania dokumentów.

Przed podpisaniem aktu warto zwrócić uwagę nie tylko na samą wolę przekazania mieszkania, ale również na kwestie podatkowe, ewentualną służebność osobistą mieszkania, skutki spadkowe oraz sytuację majątkową darczyńcy i obdarowanego.

Zakres wymaganych dokumentów oraz treść aktu zależą od konkretnego stanu prawnego nieruchomości.

Najczęściej zadawane pytania

Czy darowizna mieszkania musi być u notariusza?

Tak. Darowizna mieszkania wymaga formy aktu notarialnego.

Czy można darować mieszkanie dziecku?

Tak. Darowizna mieszkania na rzecz dziecka jest jedną z najczęściej spotykanych darowizn rodzinnych.

Czy po darowiźnie rodzic może nadal mieszkać w lokalu?

Tak. W akcie notarialnym można ustanowić służebność osobistą mieszkania.

Czy darowizna mieszkania zawsze jest zwolniona z podatku?

Nie zawsze. Skutki podatkowe zależą od stopnia pokrewieństwa oraz spełnienia warunków przewidzianych w przepisach.

Czy można darować tylko część mieszkania?

Tak. Przedmiotem darowizny może być również udział w nieruchomości.

Czy darowiznę mieszkania można odwołać?

W określonych przypadkach tak, ale jest to rozwiązanie wyjątkowe i wymaga spełnienia przesłanek przewidzianych w przepisach.

Powiązane artykuły

– Darowizna mieszkania a zachowek – co warto wiedzieć?

– Czy darowiznę mieszkania można odwołać?

– Służebność osobista mieszkania przy darowiźnie – na czym polega?

Informacja

Powyższy artykuł ma charakter ogólnych informacji dotyczących umowy darowizny mieszkania. Zakres dokumentów, skutki podatkowe oraz treść aktu notarialnego zależą od konkretnej sytuacji prawnej nieruchomości i indywidualnych okoliczności danej sprawy.

Dane płatnicze

Zadzwoń lub napisz

Godziny otwarcia

Kancelaria Notarialna
Paweł Szofiński Notariusz

Niniejsza strona nie stanowi ani reklamy, w szczególności reklamy osobistej, ani oferty w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Strona ta nie jest także wyjaśnieniem dotyczącym dokonywanych czynności notarialnych w rozumieniu art. 80 §3 ustawy Prawo o notariacie.

rachunek depozytowy PLN

72 1140 2004 0000 3802 8195 8663

rachunek bankowy

76  1140 2004 0000 3202 7925 9278

pon - pt, godz. 9:00 - 17:00

inne terminy na życzenie (17-20)

ul. Kościeszów 6 lok. UA4

03-188 Warszawa

NIP: 524 274 01 28

REGON: 384507299