Napisz do nas.

Po śmierci bliskiej osoby spadkobiercy często muszą formalnie wykazać swoje prawa do spadku. Jednym ze sposobów jest akt poświadczenia dziedziczenia sporządzany przez notariusza.

Aby przygotować taką czynność, konieczne jest zgromadzenie odpowiednich dokumentów. Ich zakres zależy od konkretnej sytuacji rodzinnej, od tego, czy spadkodawca pozostawił testament, czy dziedziczenie następuje z ustawy, oraz od tego, czy wcześniej składano oświadczenia o przyjęciu albo odrzuceniu spadku.

Poniżej przedstawiono najczęściej wymagane dokumenty oraz wyjaśniono, dlaczego są one potrzebne przy sporządzaniu aktu poświadczenia dziedziczenia.

Dlaczego dokumenty są tak ważne przy poświadczeniu dziedziczenia?

Akt poświadczenia dziedziczenia potwierdza, kto nabył spadek po zmarłej osobie i w jakich udziałach.

Notariusz musi więc ustalić przede wszystkim:

– kto jest spadkodawcą,

– kiedy nastąpiła śmierć spadkodawcy,

– czy spadkodawca pozostawił testament,

– kto należy do kręgu spadkobierców ustawowych,

– czy ktoś odrzucił spadek,

– czy wcześniej nie przeprowadzono już sprawy spadkowej,

– czy nie istnieje spór pomiędzy osobami zainteresowanymi.

Dokumenty pozwalają potwierdzić te okoliczności.

Jeżeli dokumenty są niepełne albo występują wątpliwości co do kręgu spadkobierców, sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia może nie być możliwe.

Podstawowe dokumenty potrzebne do aktu poświadczenia dziedziczenia

W większości spraw spadkowych potrzebne są dokumenty pozwalające ustalić śmierć spadkodawcy oraz relacje rodzinne pomiędzy spadkodawcą a osobami dziedziczącymi.

Najczęściej przygotowuje się:

– odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy,

– odpisy aktów urodzenia spadkobierców,

– odpisy aktów małżeństwa spadkobierców, jeżeli zmieniali nazwisko,

– odpis aktu małżeństwa małżonka spadkodawcy z adnotacją o ustaniu związku małżeńskiego na skutek śmierci małżonka

– testament, jeżeli został sporządzony,

– dokumenty tożsamości osób uczestniczących w czynności,

– informacje o wcześniejszych oświadczeniach o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.

W konkretnej sprawie mogą być potrzebne również inne dokumenty, zwłaszcza gdy sytuacja rodzinna była bardziej złożona.

Akt zgonu spadkodawcy

Akt zgonu jest podstawowym dokumentem w sprawie spadkowej.

Potwierdza on fakt śmierci spadkodawcy oraz datę i miejsce zgonu.

Data śmierci ma duże znaczenie, ponieważ z chwilą śmierci następuje otwarcie spadku.

Od tej daty liczy się również wiele skutków prawnych związanych z dziedziczeniem, w tym terminy dotyczące przyjęcia lub odrzucenia spadku.

Bez aktu zgonu nie można prawidłowo ustalić podstawowych okoliczności sprawy spadkowej.

Akty stanu cywilnego spadkobierców

Akty stanu cywilnego pozwalają ustalić pokrewieństwo albo małżeństwo pomiędzy spadkodawcą a osobami dziedziczącymi.

W zależności od sprawy mogą być potrzebne:

– akty urodzenia dzieci spadkodawcy,

– akty małżeństwa córek lub innych osób, które zmieniły nazwisko,

– akt małżeństwa małżonka spadkodawcy,

– akty zgonu osób, które mogłyby dziedziczyć, ale zmarły wcześniej,

– akty stanu cywilnego dalszych krewnych, jeżeli dziedziczenie obejmuje dalszą rodzinę.

Przy prostym dziedziczeniu po rodzicu przez dzieci zakres dokumentów może być stosunkowo niewielki.

Przy dziedziczeniu przez rodzeństwo, bratanków, siostrzeńców albo dalszych krewnych dokumentów może być znacznie więcej.

Testament

Jeżeli spadkodawca pozostawił testament, należy go przedstawić.

Może to być między innymi:

– testament notarialny,

– testament własnoręczny.

W przypadku testamentu własnoręcznego znaczenie ma oryginał dokumentu.

Jeżeli testament nie został wcześniej otwarty i ogłoszony, konieczne może być dokonanie odpowiedniej czynności przed sporządzeniem aktu poświadczenia dziedziczenia.

Trzeba pamiętać, że poświadczenie dziedziczenia u notariusza przy testamencie jest możliwe tylko wtedy, gdy nie ma sporu ani wątpliwości uniemożliwiających ustalenie spadkobierców.

Dokumenty dotyczące odrzucenia spadku

W niektórych sprawach spadkowych istotne znaczenie mają wcześniejsze oświadczenia o odrzuceniu spadku.

Jeżeli ktoś z kręgu spadkobierców odrzucił spadek, konieczne może być przedstawienie dokumentu potwierdzającego złożenie takiego oświadczenia.

Może to być na przykład:

– wypis aktu notarialnego obejmującego oświadczenie o odrzuceniu spadku,

– odpis protokołu sądowego.

Odrzucenie spadku może wpływać na to, kto ostatecznie dziedziczy i w jakim ułamku.

W praktyce może powodować wejście do dziedziczenia kolejnych osób, na przykład dzieci osoby, która odrzuciła spadek.

Dokumenty dotyczące wcześniejszego postępowania spadkowego

Przed sporządzeniem aktu poświadczenia dziedziczenia trzeba ustalić, czy w sprawie nie wydano już wcześniej postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo czy nie sporządzono aktu poświadczenia dziedziczenia.

Jeżeli sprawa spadkowa została już wcześniej przeprowadzona, nie sporządza się drugiego aktu poświadczenia dziedziczenia dotyczącego tego samego spadku.

Dlatego osoby zainteresowane składają oświadczenia dotyczące wcześniejszych czynności spadkowych.

Jeżeli istnieją dokumenty potwierdzające wcześniejsze działania, należy je przedstawić.

Dokumenty dotyczące nieruchomości wchodzącej w skład spadku

Co do zasady akt poświadczenia dziedziczenia nie wymaga pełnej dokumentacji wszystkich składników majątku.

Nie jest to jeszcze dział spadku ani sprzedaż nieruchomości.

Jeżeli jednak w skład spadku wchodzi mieszkanie, dom albo działka, warto przygotować podstawowe informacje o nieruchomości, zwłaszcza numer księgi wieczystej.

Może to być przydatne przy dalszych czynnościach związanych z poświadczeniem dziedziczenia przez notariusza, tj. złożeniem wniosku wieczystoksięgowego o wpis własności na rzecz spadkobierców.

W przypadku późniejszej sprzedaży nieruchomości konieczne będą już dodatkowe dokumenty.

Powiązany artykuł:

Jakie dokumenty są potrzebne do sprzedaży mieszkania u notariusza?

Czy do poświadczenia dziedziczenia trzeba znać cały majątek spadkowy?

Nie zawsze.

Akt poświadczenia dziedziczenia potwierdza nabycie spadku przez określone osoby, ale nie służy szczegółowemu spisywaniu i dzieleniu całego majątku.

Nie trzeba więc w każdej sprawie przedstawiać pełnej listy rachunków bankowych, ruchomości, pojazdów czy innych składników majątku.

Inaczej może być przy dalszych czynnościach, zwłaszcza przy dziale spadku, sprzedaży nieruchomości albo rozliczeniach podatkowych.

W praktyce warto jednak zebrać podstawowe informacje o najważniejszych składnikach majątku, ponieważ mogą być potrzebne w kolejnych etapach.

Czy potrzebne są dokumenty podatkowe?

Przy samym akcie poświadczenia dziedziczenia dokumenty podatkowe nie są konieczne.

Trzeba jednak pamiętać, że nabycie spadku może wiązać się z obowiązkami wobec urzędu skarbowego.

W określonych sytuacjach, zwłaszcza przy późniejszej sprzedaży nieruchomości nabytej w spadku, dokumenty podatkowe mogą mieć istotne znaczenie.

Dlatego warto odróżnić:

– dokumenty potrzebne do poświadczenia dziedziczenia,

– dokumenty potrzebne do późniejszej sprzedaży nieruchomości,

– dokumenty potrzebne do działu spadku,

– dokumenty potrzebne do rozliczeń podatkowych.

Zakres dokumentów zależy od tego, jaka czynność ma zostać dokonana.

Czy wszyscy spadkobiercy muszą mieć dokumenty tożsamości?

Osoby uczestniczące w czynności powinny posiadać ważne dokumenty tożsamości.

Notariusz musi ustalić tożsamość osób biorących udział w czynności.

W praktyce potrzebny będzie dowód osobisty, paszport albo inny dokument pozwalający na prawidłowe ustalenie tożsamości.

Jeżeli uczestnikiem czynności jest cudzoziemiec, mogą pojawić się dodatkowe kwestie organizacyjne, w tym dotyczące dokumentów, języka czynności albo tłumacza przysięgłego.

Czy dokumenty mogą być odpisami?

W sprawach spadkowych najczęściej przedstawia się odpisy aktów stanu cywilnego.

W praktyce powinny to być dokumenty umożliwiające notariuszowi prawidłowe ustalenie danych osobowych i relacji rodzinnych.

W przypadku testamentu własnoręcznego szczególne znaczenie ma oryginał testamentu.

Czy dokumenty trzeba dostarczyć wcześniej?

W praktyce wcześniejsze przekazanie dokumentów jest bardzo pomocne.

Pozwala to:

– sprawdzić kompletność dokumentów,

– ustalić krąg spadkobierców,

– ocenić, czy sprawa nadaje się do poświadczenia dziedziczenia u notariusza,

– przygotować projekt czynności,

– ustalić, czy potrzebne będą dodatkowe akty stanu cywilnego,

– uniknąć przełożenia terminu z powodu braków dokumentacyjnych.

W sprawach spadkowych szczególnie często zdarza się, że po wstępnej analizie okazuje się, że potrzebny jest jeszcze dodatkowy akt stanu cywilnego, dokument dotyczący zmiany nazwiska albo dokument dotyczący wcześniejszego odrzucenia spadku.

Kiedy dokumentów może być więcej?

Liczba dokumentów zależy od konkretnej sytuacji rodzinnej.

Dokumentów może być więcej, jeżeli:

– spadkodawca był kilkukrotnie w związku małżeńskim,

– część spadkobierców zmarła przed spadkodawcą,

– ktoś odrzucił spadek,

– dziedziczą dalsi krewni,

– istnieje testament,

– testament był już wcześniej otwierany i ogłaszany,

– spadkodawca lub spadkobiercy zmieniali nazwiska,

– w sprawie występują osoby małoletnie,

– pojawia się element zagraniczny.

Im dalszy krąg dziedziczenia, tym większe znaczenie mają dokumenty potwierdzające kolejne powiązania rodzinne.

Dokumenty przy dziedziczeniu ustawowym

Przy dziedziczeniu ustawowym dokumenty muszą wykazać, kto należy do kręgu spadkobierców.

Przykładowo przy dziedziczeniu po rodzicu przez dzieci potrzebny będzie akt zgonu rodzica oraz akty urodzenia dzieci, a w razie zmiany nazwiska również akty małżeństwa.

Przy dziedziczeniu przez małżonka i dzieci potrzebny będzie również akt małżeństwa małżonka spadkodawcy.

Przy dziedziczeniu przez rodzeństwo albo dalszych krewnych konieczne może być wykazanie większej liczby relacji rodzinnych.

Dokumenty przy dziedziczeniu testamentowym

Przy dziedziczeniu testamentowym podstawowe znaczenie ma testament.

Trzeba ustalić:

– czy testament istnieje,

– czy został przedstawiony w oryginale,

– czy był już otwarty i ogłoszony,

– czy nie ma innych znanych testamentów,

– czy osoby zainteresowane nie kwestionują jego ważności.

Jeżeli testament jest sporny, niejasny albo pojawiają się wątpliwości co do jego ważności, poświadczenie dziedziczenia u notariusza może nie być możliwe.

Podsumowanie

Dokumenty do aktu poświadczenia dziedziczenia służą przede wszystkim ustaleniu, kto dziedziczy po zmarłej osobie i w jakich udziałach.

Najczęściej potrzebne są akty stanu cywilnego, akt zgonu spadkodawcy, testament, jeżeli istnieje, oraz dokumenty dotyczące wcześniejszych oświadczeń spadkowych.

Zakres dokumentów zależy od konkretnej sytuacji rodzinnej.

W prostych sprawach dokumentów może być niewiele. W bardziej złożonych, zwłaszcza przy dalszym dziedziczeniu, testamentach, odrzuceniu spadku albo zmianach nazwisk, lista dokumentów może być znacznie dłuższa.

Najczęściej zadawane pytania

Czy do poświadczenia dziedziczenia potrzebny jest akt zgonu?

Tak. Akt zgonu spadkodawcy jest jednym z podstawowych dokumentów.

Czy potrzebne są akty urodzenia wszystkich dzieci spadkodawcy?

W sprawach, w których dzieci należą do kręgu spadkobierców, akty urodzenia są co do zasady potrzebne do wykazania pokrewieństwa.

Czy przy zmianie nazwiska potrzebny jest akt małżeństwa?

Tak, akt małżeństwa pozwala wykazać zmianę nazwiska i połączyć dane osoby z dokumentami rodzinnymi.

Czy testament trzeba przynieść w oryginale?

W przypadku testamentu własnoręcznego szczególne znaczenie ma oryginał testamentu.

Czy trzeba znać cały majątek spadkowy?

Nie zawsze. Akt poświadczenia dziedziczenia potwierdza krąg spadkobierców i udziały, ale nie jest jeszcze działem spadku.

Czy dokumenty można przesłać wcześniej?

Tak. Wcześniejsze przekazanie dokumentów bardzo ułatwia przygotowanie czynności.

Powiązane artykuły

– Poświadczenie dziedziczenia u notariusza – kiedy jest możliwe?

– Czy wszyscy spadkobiercy muszą być obecni u notariusza?

– Dział spadku u notariusza – kiedy jest możliwy?

– Jakie dokumenty są potrzebne do sprzedaży mieszkania u notariusza?

– Darowizna czy testament – czym się różnią?

Informacja

Powyższy artykuł ma charakter ogólnych informacji dotyczących dokumentów potrzebnych do aktu poświadczenia dziedziczenia. Zakres dokumentów zależy od konkretnej sytuacji rodzinnej, testamentu, wcześniejszych oświadczeń spadkowych oraz indywidualnych okoliczności sprawy.

Dane płatnicze

Zadzwoń lub napisz

Godziny otwarcia

Kancelaria Notarialna
Paweł Szofiński Notariusz

Niniejsza strona nie stanowi ani reklamy, w szczególności reklamy osobistej, ani oferty w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Strona ta nie jest także wyjaśnieniem dotyczącym dokonywanych czynności notarialnych w rozumieniu art. 80 §3 ustawy Prawo o notariacie.

rachunek depozytowy PLN

72 1140 2004 0000 3802 8195 8663

rachunek bankowy

76  1140 2004 0000 3202 7925 9278

pon - pt, godz. 9:00 - 17:00

inne terminy na życzenie (17-20)

ul. Kościeszów 6 lok. UA4

03-188 Warszawa

NIP: 524 274 01 28

REGON: 384507299